سوئیچ سطح یا لول سوئیچ (Level Switch) یک ابزار اندازه گیری است که برای تشخیص وجود یا عدم وجود مایعات، پودرها، یا مواد جامد دانه ای در یک نقطه از پیش تعیین شده درون مخازن، تانک ها یا سیلوها استفاده می شود. برخلاف ترانسمیتر سطح که اندازه گیری مداوم ارتفاع ماده را انجام می دهد، سوئیچ سطح یک دستگاه نقطه ای (Point Level) و با خروجی دیجیتال (روشن/خاموش) است.
سوئیچ سطح عملکردی شبیه به یک کلید دارد؛ هنگامی که سطح ماده به نقطه نصب شده روی سوئیچ می رسد (یا از آن پایین تر می رود)، وضعیت الکتریکی خود را تغییر می دهد (مثلاً مدار را باز یا بسته می کند) تا یک سیگنال به سیستم کنترل ارسال شود.
کاربردهای اصلی سوئیچ سطح:
سوئیچ های سطح ابزارهایی حیاتی در اتوماسیون صنعتی و فرآیندها هستند و کاربردهای گسترده ای دارند:
1. حفاظت در برابر سرریز (Overfill Protection):
-
بسیار حیاتی در تمام صنایع (نفت، گاز، شیمیایی، غذایی). سوئیچ سطح در نزدیکی بالاترین نقطه مخزن نصب می شود تا در صورت پر شدن بیش از حد، سیستم را خاموش یا شیر ورودی را ببندد.
2. حفاظت از پمپ ها (Pump Protection):
-
سوئیچ سطح در نزدیکی پایین ترین نقطه مخزن نصب می شود. اگر سطح مایع بیش از حد پایین بیاید، پمپ را خاموش می کند تا از "خشک کار کردن" و آسیب دیدن پمپ جلوگیری شود.
3. کنترل پر و خالی شدن خودکار:
-
در مخازن، یک سوئیچ در سطح "حداقل" و یک سوئیچ در سطح "حداکثر" نصب می شود. سوئیچ حداقل پمپ پرکننده را روشن و سوئیچ حداکثر آن را خاموش می کند تا سطح ماده همیشه در یک محدوده مشخص بماند.
4. سیستم های هشدار (Alarm Systems):
-
سوئیچ سطح برای اعلام وضعیت های بحرانی (سطح بسیار بالا یا بسیار پایین) و فعال کردن آلارم های صوتی یا بصری در اتاق کنترل.
5. کنترل فرآیند در صنایع مختلف:
-
صنایع نفت، گاز و پتروشیمی: کنترل سطح در مخازن ذخیره، جداکننده ها و راکتورها.
-
صنایع آب و فاضلاب: کنترل سطح در تصفیه خانه ها و ایستگاه های پمپاژ.
-
صنایع غذایی و دارویی: نظارت بر سطح مواد اولیه در سیلوها و مخازن فرآیند.
-
نیروگاه ها: کنترل سطح آب در دیگ های بخار (بویلرها).