1. تیوب استیل
تیوب استیل یا لوله های فولاد زنگ نزن، نوعی مقطع توخالی هستند که از آلیاژهای فولادی مقاوم به خوردگی، عمدتاً گرید 316/316L یا 304/304L، ساخته می شوند. این تیوب ها با لوله های (Pipe) صنعتی تفاوت های اساسی دارند:
-
دقت بالا: تیوب ها بر خلاف لوله ها که بر اساس قطر داخلی اسمی (NPS) مشخص می شوند، بر اساس قطر خارجی دقیق (OD) و با تلرانس ابعادی بسیار سخت گیرانه ای تولید می شوند. این دقت برای اتصالات بدون نشتی در سیستم های ابزار دقیق حیاتی است.
-
ضخامت دیواره: دیواره ی تیوب ها معمولاً نازک تر و کنترل شده تر است، که باعث می شود انعطاف پذیری لازم برای خم کاری (Tube Bending) را داشته باشند.
-
کاربرد اصلی: هدف اصلی تیوب استیل در صنعت، انتقال سیگنال اندازه گیری (مانند خطوط انتقال فشار از ترانسمیتر به شیر کنترل) و انتقال سیالات حساس یا گازهای بسیار خالص در دبی های کنترل شده است.
کاربردهای تیوب استیل:
-
خطوط ابزار دقیق: در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی، برای اتصال حسگرهای اندازه گیری (مثل ترانسمیترهای فشار و دما) به خطوط لوله اصلی فرآیند و انتقال اطلاعات به پانل های کنترلی استفاده می شوند.
-
انتقال گازهای خالص: در آزمایشگاه ها و صنایع نیمه هادی، برای انتقال گازهای بسیار خالص که هرگونه ناخالصی یا نشتی می تواند منجر به اختلال شود، به کار می روند.
-
سیستم های هیدرولیک و پنوماتیک: به عنوان شریان های انتقال نیرو در این سیستم ها استفاده می شوند، جایی که نیاز به مقاومت بالا در برابر فشار و خستگی وجود دارد.
-
صنایع بهداشتی: به دلیل سطح داخلی صاف و امکان پولیش کاری بالا، در صنایع غذایی و دارویی برای جلوگیری از تجمع باکتری و حفظ کیفیت محصول استفاده می شوند.
2. فیتینگ استیل
فیتینگ استیل (که در ابزار دقیق به آن تیوب فیتینگ می گویند) قطعات مکانیکی هستند که برای ایجاد اتصالات بدون نشتی بین تیوب های استیل، یا اتصال تیوب به تجهیزات دیگر (مانند ولوها و گیج ها) استفاده می شوند. رایج ترین نوع در ابزار دقیق، اتصالات فشاری (Compression Fittings) هستند.
نحوه کارکرد (اتصالات فشاری):
بر خلاف اتصالات لوله ای که اغلب رزوه می شوند یا جوش می خورند، تیوب فیتینگ ها با استفاده از نیروی مکانیکی عمل می کنند. مکانیزم اصلی شامل:
-
بدنه فیتینگ،
-
فرول یا حلقه آب بندی، و
-
مهره (Nut) است.
با سفت کردن مهره، فرول روی دیواره بیرونی تیوب فشرده شده و آن را به بدنه فیتینگ قفل می کند و یک آب بندی فلز به فلز ایجاد می شود. این روش، اتصالی بسیار قوی تر و قابل اعتمادتر از اتصالات رزوه ای معمولی برای تحمل فشار بالا و دماهای متغیر فراهم می کند و امکان باز و بسته کردن مجدد (مونتاژ و دمونتاژ) را نیز به اپراتور می دهد.
کاربردهای فیتینگ استیل:
-
اتصال تیوب به تیوب: فیتینگ هایی مانند یونیون (Union) برای امتداد دادن خطوط یا زانویی (Elbow) و سه راهی (Tee) برای تغییر جهت و انشعاب استفاده می شوند.
-
اتصال تیوب به تجهیزات: فیتینگ هایی مانند کانکتور نری/مادگی (Male/Female Connector) برای وصل کردن خطوط ابزار دقیق به پورت های رزوه ای تجهیزات میدان (مانند ترانسمیترها یا گیج ها) به کار می روند.
-
سیستم های فشار بالا و خلاء: به دلیل آب بندی بسیار مطمئن، در سیستم هایی که نیازمند تحمل فشارهای بسیار بالا (تا 9000 PSI) یا حفظ خلاء هستند، کاربرد دارند.
به طور کلی، استفاده از تیوب و فیتینگ استیل، تضمین کننده ی ایمنی، دقت و قابلیت اطمینان بالا در انتقال سیگنال و سیالات حساس در شریان های حیاتی تأسیسات صنعتی است.